Jaarverantwoording over het jaar 2022

Vanaf 1 januari 2022 gelden de Wet toetreding zorgaanbieders (Wtza) en de Aanpassingswet Wet toetreding zorgaanbieders (AWtza). Hierin staan (technische) wijzigingen die uit de Wtza voortvloeien.
De Wtza kent verschillende onderdelen: melden, vergunning en intern toezicht, jaarverantwoording en financiële bedrijfsvoering (inclusief het gebruik van derivaten). Op deze pagina vindt u informatie over de openbare jaarverantwoording voor zorgaanbieders.

Openbare jaarverantwoording voor zorgaanbieders

De openbare jaarverantwoording voor zorgaanbieders is per 1 januari 2022 geregeld in de Wet marktordening gezondheidszorg (WMG).

Solisten en zzp'ers hoeven geen jaarverantwoording openbaar te maken, behalve wanneer de zzp'er een rechtspersoon (bijvoorbeeld een BV) is.

Voor jeugdhulpaanbieders, gecertificeerde instellingen en Veilig Thuis-organisaties is de jaarverantwoordingsplicht al geregeld in de Jeugdwet en de Wmo.

Het doel van de openbare jaarverantwoording

Een openbare jaarverantwoording hoort bij een goede bedrijfsvoering. Voor het verlenen van goede zorg is het van belang om de bedrijfsvoering goed op orde te hebben.
De openbare jaarverantwoording betreft een maatschappelijke verantwoording van zorgaanbieders over de besteding van collectieve middelen. Gezien de grote hoeveelheid van zorgaanbieders en juist tegen de achtergrond van het beperken van de toezichtslast voor aanbieders, is het onwenselijk en ondoenlijk dat externe toezichthouders iedere afzonderlijke aanbieder controleren. Anderzijds geeft het uitsluitend afgaan op signalen onvoldoende basis.

De jaarlijkse openbare jaarverantwoording geeft informatie voor het risicogericht toezicht. Ook andere betrokkenen hebben hier belang bij zoals zorginkopers, interne toezichthouders, cliëntenraden, onderzoekers, journalisten, etc. Hierbij geldt het adagium van ‘eenmalige aanlevering, meervoudig gebruik’.

Welke zorgaanbieders dienen een jaarverantwoording in?

Voor de openbare jaarverantwoording vanaf boekjaar 2022, die voor 1 juni 2023 openbaar moet worden gemaakt, geldt een uitgebreidere doelgroep dan voorheen, namelijk in beginsel alle zorgaanbieders.

In het Wijzigingsbesluit Besluit uitbreiding en beperking werkingssfeer Wmg staan precies de categorieën van zorgaanbieders die zijn uitgezonderd van de eis om zich jaarlijks te verantwoorden door een jaarverantwoording openbaar te maken. De volgende categorieën van zorgaanbieders zijn uitgezonderd van de openbare jaarverantwoordingsplicht:

  • zorgaanbieders die uitsluitend zorg verlenen die niet wordt gefinancierd vanuit de Zorgverzekeringswet (Zvw), Wet langdurige zorg (Wlz) of VWS-subsidie;
  • zorgaanbieders die zorg verlenen die wordt gefinancierd vanuit de Zvw of Wlz, maar uitsluitend ondersteunende werkzaamheden verrichten die ver verwijderd zijn van de kern van zorgverlening, zoals (zittend) vervoer, schoonmaak, levering van bepaalde roerende voorzieningen en mobiliteitshulpmiddelen, catering, bedrijven die verblijf voor medisch specialistische zorg buiten een ziekenhuis aanbieden en leveranciers van elektriciteit;

  • zorgaanbieders die uitsluitend een factureringsbedrijf zijn;
  • natuurlijke personen die geen zorg doen verlenen, zoals werknemers en zelfstandigen zonder personeel;
  • individuele maten en vennoten die zorg doen verlenen in het kader van een maatschap of vennootschap waarvan zij maat of vennoot zijn.

NB op deze website en in de brochures e.d. worden zowel de termen boekjaar als verslagjaar gebruikt. Dit zijn synoniemen voor het jaar waarover u uw gegevens aanlevert in DigiMV.

Openbare jaarverantwoording vanaf boekjaar 2022

Zorgaanbieders die betaald worden uit het basispakket van de Zorgverzekeringswet, verzekerde zorg in Wet langdurige zorg of VWS-subsidie maken hun jaarverantwoording vóór 1 juni 2023 openbaar. Dit geldt voor zowel hoofdaannemers als onderaannemers. Zij vinden hieronder informatie daarover.
Voor de openbare jaarverantwoording over de boekjaren vanaf boekjaar 2022 zijn eenduidige modellen beschikbaar, gedifferentieerd naar grootte en rechtsvorm van de zorgaanbieder.

Wat wordt verwacht van de jaarverantwoording over boekjaar 2022?

Voor de inhoud van de jaarverantwoording over het boekjaar 2022 is zoveel mogelijk aangesloten bij de al bestaande verplichtingen, zoals de verplichtingen in het Burgerlijk Wetboek (BW) voor zorgaanbieders. Zo is de regeldruk voor zorgaanbieders zo beperkt mogelijk.

Er is onderscheid naar rechtsvorm en omvang van de zorgaanbieder. Een zorgaanbieder is ‘klein’, ‘middelgroot’ of ‘groot’ als deze zorgaanbieder of groep in het vorig jaar voldeed aan tenminste twee van de drie onderstaande kenmerken:

Waardes

Klein

Middelgroot

Groot

De waarde van de activa (in euro)

minder dan 6 miljoen

minder dan 20 miljoen

meer dan 20 miljoen

De netto-omzet of som van de bedrijfsbaten over het boekjaar (in euro)

minder dan 12 miljoen

minder dan 40 miljoen

meer dan 40 miljoen

Het gemiddeld aantal werknemers over het boekjaar

minder dan 50

minder dan 250

250 of meer

Een zorgaanbieder die voor het eerst een openbare jaarverantwoording aanlevert, doet dat op basis van het boekjaar waar de jaarverantwoording over gaat.

Uit welke onderdelen bestaat de jaarverantwoording?

  1. Financiële verantwoording;
  2. Bij de financiële verantwoording te voegen informatie;
  3. Een online openbare vragenlijst.

1. Financiële verantwoording

Voor de financiële verantwoording over het boekjaar 2022 zijn eenduidige modellen opgesteld die u vindt in de bijlagen bij de Regeling openbare jaarverantwoording WMG (Regeling). Bij de modellen is zoveel mogelijk aangesloten bij de al bestaande administratie- en verantwoordingsverplichtingen. Zo maken rechtspersonen al een jaarrekening openbaar en stellen eenmanszaken en personenvennootschappen (vof, cv en maatschap) op grond van bestaande wet- en regelgeving al een balans en staat van baten en lasten op. Hieronder een overzicht:

Categorie zorgaanbieders

Financiële verantwoording

Rechtspersonen

Kleine rechtspersonen:

een enkelvoudige jaarrekening (conform model A en B van bijlage 1 van de Regeling)

(Middel)grote rechtspersonen:

  • een enkelvoudige jaarrekening (conform model C en D van bijlage 1 van de Regeling)
  • geconsolideerde jaarrekening (groep)

Personenvennootschap (vof, maatschap, cv)

Balans en staat van baten en lasten (conform het model in bijlage 2 van de Regeling)

Eenmanszaak (geen zzp’er)

Zes financiële ratio’s (zoals opgenomen in bijlage 3 van de Regeling)

Zorgaanbieders die op grond van de Gemeente- of Provinciewet moeten verantwoorden kunnen gewoon die jaarrekening aanleveren. Dat geldt ook voor de abortusklinieken die al op grond van de Subsidieregeling moeten verantwoorden.

Combinatie-instellingen (zorgaanbieders die ook jeugdhulpaanbieders, gecertificeerde instelling of Veilig Thuis-organisatie zijn)

Combinatie-instellingen kunnen volstaan met het opstellen van één uniforme financiële verantwoording conform de Regeling openbare jaarverantwoording WMG. Zij hoeven in beginsel geen rekening te houden met de voorschriften in de Regeling Jeugdwet of Uitvoeringsregeling Wmo 2015, met uitzondering van de bepaling dat personenvennootschappen en (middel)grote rechtspersonen de 'Opbrengsten Jeugdwet' toevoegen aan de financiële verantwoording.

Dochterbedrijven

Een dochtermaatschappij die een zorgaanbieder is, is altijd verplicht om een eigen enkelvoudige jaarrekening bij het CIBG aan te leveren. De zogenoemde 403-verklaring in het kader van de openbare jaarverantwoording is niet van toepassing.

Onderaannemers

Een onderaannemer die een zorgaanbieder is, is altijd verplicht om een eigen financiële verantwoording bij het CIBG aan te leveren. Er kan niet volstaan worden met het openbaar maken van de financiële verantwoording van de hoofdaannemer.

2. Bij de financiële verantwoording te voegen informatie

Sommige zorgaanbieders voegen extra informatie aan hun financiële verantwoording toe. Hiervoor is ook zoveel mogelijk aangesloten bij wat zorgaanbieders op grond van andere wetgeving al verplicht zijn. (Middel)grote rechtspersonen stellen (op grond van het BW) al een bestuursverslag op, leveren overige gegevens aan en hebben een controleverklaring.

Categorie zorgaanbieders

Bij te voegen informatie

(Middel)grote zorgaanbieders

  • Bestuursverslag
  • Controleverklaring van RA- of AA-accountant

(Middel)grote rechtspersoon

Overige gegevens (zoals vermeld in artikel 2:392 van het BW)

Zorgaanbieder met Wtza-vergunning én een interne toezichthouder

Verslag interne toezichthouder

Zorgaanbieders die op grond van de Gemeente- of Provinciewet de verantwoording openbaar maken, voegen de extra informatie toe die zij op grond van de Gemeente- of Provinciewet al verplicht zijn. Dit geldt ook voor de abortusklinieken die al op grond van de Subsidieregeling verantwoorden.

Combinatie-instellingen

Combinatie-instellingen kunnen volstaan met het openbaar maken van de bij de financiële verantwoording te voegen informatie conform de Regeling openbare jaarverantwoording WMG. Zij hoeven geen rekening te houden met de voorschriften in de Regeling Jeugdwet en Uitvoeringsregeling Wmo 2015.

Dochterbedrijven

Een dochtermaatschappij die een zorgaanbieder is, kan gebruik maken van een vrijstelling tot het openbaar maken van zijn bestuursverslag als een andere zorgaanbieder van de groep het bestuursverslag geconsolideerd heeft toegevoegd aan zijn jaarrekening.

Onderaannemers

Een onderaannemer die een zorgaanbieder is, is altijd verplicht om eigen informatie toe te voegen aan de financiële verantwoording en deze bij het CIBG openbaar te maken. Er kan niet volstaan worden met het openbaar maken van de financiële verantwoording van de hoofdaannemer.

3. De online vragenlijst in DigiMV

Bij de verantwoording over het boekjaar 2022 beantwoordt u online een aantal basale vragen in de applicatie DigiMV. Het zijn met name ja/nee-vragen en vragen naar cijfers over bijvoorbeeld personeel, organisatie, patiënten, Wkkgz en cliëntenraden. Al bekende gegevens uit het handelsregister of voorgaand boekjaar zijn automatisch ingevuld. Ook krijgt u alleen die vragen te zien die op uw situatie van toepassing zijn.

Combinatie-instellingen (zorgaanbieders die ook jeugdhulpaanbieder, gecertificeerde instelling of Veilig Thuis-organisatie zijn)

Combinatie-instellingen zijn ook verplicht om de specifieke informatie uit het jaardocument Jeugd 2022: de vragenlijst jeugd voor combinatie-instellingen of jaardocument Veilig Thuis 2019 bij het CIBG aan te leveren.

Dochterbedrijven

Een dochtermaatschappij die een zorgaanbieder is, kan gebruik maken van een vrijstelling tot het aanleveren van de vragenlijst als een andere zorgaanbieder van de groep de vragenlijst geconsolideerd heeft ingevuld. In het elektronisch aanleverportaal DigiMV kan de zorgaanbieder die de geconsolideerde vragenlijst invult, aangeven gebruik te maken van deze vrijstelling.

Onderaannemers

Een onderaannemer die een zorgaanbieder is, is altijd verplicht om eigen vragenlijst in te vullen. Er kan niet volstaan worden met de vragenlijst van de hoofdaannemer.

Hoe en wanneer levert u de jaarverantwoording aan?

De jaarverantwoording over het boekjaar 2022 levert u vóór 1 juni 2023 aan via het online aanleverportaal DigiMV op deze website.

De Nederlandse Zorgautoriteit (NZa)  kan indien er bijzondere omstandigheden zijn die ertoe leiden dat de zorgaanbieder de openbare jaarverantwoording niet (tijdig) kan aanleveren, coulance betrachten bij de handhaving.

Na deponering is de jaarverantwoording door iedereen op deze website en via het Landelijk Register Zorgaanbieders (LRZa) in te zien en dus openbaar.

Handhaving en toezicht

Het toezicht op de naleving van de jaarverantwoording door zorgaanbieders is in handen van de Nederlandse Zorgautoriteit .

Voor combinatie-instellingen hebben de NZa en de IGJ afgesproken dat handhaving in beginsel door de NZa zal plaatsvinden.

De NZa heeft de mogelijkheid om een aanwijzing te geven, een last onder dwangsom of een boete op te leggen. Tevens kan het Openbaar Ministerie  kiezen voor strafrechtelijke afdoening in plaats van handhaving via het bestuursrecht door de NZa.

Wie is verantwoordelijk voor de kwaliteit en inhoud van de jaarverantwoording?

De zorgaanbieder is zelf verantwoordelijk voor de tijdigheid, de juistheid en volledigheid van de gegevens in de jaarverantwoording.
Niettemin zijn in het elektronisch aanleversysteem een aantal controle- en validatieregels op de aangeleverde gegevens ingebouwd die de juistheid en de volledigheid van de informatie bevorderen. Dit mechanisme is ingebouwd in het elektronisch aanleverportaal DigiMV. Het wijst de gebruiker op onlogische informatie in de jaarverantwoording.

Wat als een zorgaanbieder (een) grote fout(en) heeft gemaakt in de ingediende jaarverantwoording?

Een zorgaanbieder kan een eenmaal ingediende jaarverantwoording niet meer corrigeren of vervangen.
Wanneer u na het indienen van uw jaarverantwoording een grote fout, een zogeheten 'ernstig gebrek' constateert, moet u direct via DigiMV daarvan een melding doen (désaveuverklaring). De ingediende jaarverantwoording blijft inclusief de fout(en) gepubliceerd op www.jaarverantwoordingzorg.nl. De melding wordt eveneens gepubliceerd bij uw jaarverantwoording.

Advies nodig?

Twijfelt u over de regels die voor u als zorgaanbieder van toepassing zijn? Neem dan eerst contact op met een vakinhoudelijk specialist zoals een accountant, administrateur of belastingconsulent. Deze kan u meer vertellen over de voorwaarden in uw specifieke situatie.

Meer weten?

Bekijk ook eens de Wtza brochure Jaarverantwoording.